Карягина Марина Фёдоровна — чӑваш сӑвӑҫӗ, прозаикӗ, драматургӗ, тележурналисчӗ, режиссёр-документалисчӗ тата редакторӗ. Раҫҫей Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн, Раҫҫей Федерацийӗн Журналистсен пӗрлӗхӗн тата Чӑваш Республикин Кинематографистсен пӗрлӗхӗн пайташӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ (2012). Чӑваш Республикин литература, культура тата ӳнер енӗпе паракан патшалӑх премийӗн лауреачӗ (2013). Чӑваш литературине палиндроми меслетне анлӑ кӗртнӗ автор пек паллӑ.
Марина Фёдоровна Карягина 1969 ҫулхи юпан 16-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗнчи Патӑрьел районне кӗрекен Кивӗ Ахпӳрт ялӗнче ҫуралнӑ.
1992 ҫулта вӑл И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн чӑваш филологийӗпе культура факультечӗн «Журналистика» уйрӑмӗнче пӗлӳ илнӗ.
Университетран вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑнах «Чӑваш Ен» патшалӑх телерадиокомпанийӗнче (ВГТРК филиалӗнче) ӗҫлеме пуҫланӑ. Телерадиокомпанире ӗҫленӗ ҫулсенче корреспондент, редактор, информаци программисен службин ертӳҫи пулнӑ, ҫавӑн пекех тӳрӗ эфирпа тухакан паллӑ «Ирхи тӗпел» автор программине хатӗрлесе ертсе пынӑ.
Марина Карягина чӑвашла та, вырӑсла та ҫырать. Вӑл тӗрлӗ жанрсенче ӗҫлет: поэзи, проза, драматурги, аслисем валли те, ачасем валли те хайлавсем ҫырать.
Сӑвӑсене шкулта вӗреннӗ ҫулсенчех ҫырма пуҫланӑ. Пӗрремӗш пичетленнӗ ӗҫӗсем «Пионер сасси» (хальхи «Тантӑш») хаҫатра кун ҫути курнӑ. Студентка пулнӑ вӑхӑтра унӑн хайлавӗсем «Ялав» тата «Тӑван Атӑл» журналсенче пичетленнӗ.
Марина Карягина — чӑваш литературинче палиндроми меслетне анлӑ усӑ курма пуҫланӑ автор. Унӑн пултарулӑхӗнче палиндромсем уйрӑм вырӑн йышӑнаҫҫӗ. Атнер Хусанкай тӗпчевҫӗ ӑна «чӑваш палиндромийӗн пионерӗ» тесе хакланӑ. 2002 ҫулта «Хыпар» хаҫатра «АкА» поэма пичетленсе тухнӑ, ҫакӑн хыҫҫӑн сӑвӑҫӑн пултарулӑхӗнче ҫӗнӗ тапхӑр пуҫланнӑ, палиндром техникипе ҫырнӑ хайлавсем пӗр-пӗрин хыҫҫӑн кун ҫути курма тытӑннӑ.
Унӑн сӑввисене акӑлчан, вырӑс, турккӑ, швед чӗлхисем ҫине куҫарнӑ. Хайлавӗсене «Раҫҫейри халӑхсен хальхи литератури» антологине кӗртнӗ.
«Кӑтра хӗвел ҫаврӑнӑш» кӗнеке «Литератураллӑ Чӑваш Ен: ҫулталӑкри чи нумай вуланакан кӗнеке – 2010» республика конкурсӗнче «Чӑвашла ҫырнӑ чи нумай вуланакан ача-пӑча кӗнеки» номинацире ҫӗнтернӗ.
«Кӗмӗл тумлӑ ҫар» трагедие Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Ҫамрӑксен театрӗн сцени ҫинче ӑнӑҫлӑ лартнӑ. 2011 ҫулта вӑл «Чӗнтӗрлӗ чаршав» театр ӑсталӑхӗн республика конкурсӗнче «Ҫулталӑкри чи лайӑх драматурги» номинацире преми илнӗ.
Марина Карягина илемлӗ тата документлӑ фильмсен сценарийӗсен авторӗ шутланать. Унӑн ӗҫӗсен шутӗнче — чӑваш халӑхӗн паллӑ ҫутта кӑлараканӗн И. Я. Яковлевӑн ачалӑхне халалланӑ «Дорога к солнцу» икӗ сериллӗ фильм.
Режиссёр-документалист пек вӑл ҫак фильмсене ӳкернӗ: «Сто лет спустя», «Дамский угодник», «Зри в корень», «Двери в детство», «Тӗрӗш мучи пуканисем мӗн пирки шӑп тӑраҫҫӗ?» тата ытти нумай фильм.
«Шӑпӑрлансем» фильм (1998) ачасемпе ҫамрӑксен программисемпе фильмӗсен фестивалӗнче Гран-при илнӗ.
Республика телекурӑмҫисем валли Марина Карягина Чӑваш Енри пултаруллӑ ачасем ҫинчен эрнерен эрне каякан «Шевле» тата «Звездочка» ача-пӑча кӑларӑмӗсен авторӗ пек паллӑ.
2025 ҫулта Пӗтӗм тӗнчери ассамблейӑра Марина Карягинӑн «Ху чӗрӗ чух» поэмине, хӑйне евӗрлӗ культура пулӑмӗ пек хакласа, Тӗнчери рекордсен кӗнекине кӗртнӗ.
Статья каҫми :: Пичет версиӗ 